All in power

Platform voor duurzame energie

Algemene informatie Postcoderoosregeling

Inhoudsopgave

In het kort

Collectieven kunnen onder bepaalde voorwaarden gebruik maken van de regeling verlaagd tarief energiebelasting, oftewel de postcoderoosregeling. Deze regeling is in het leven geroepen voor collectieven die geen gebruik kunnen maken van de salderingsregeling omdat haar leden niet beschikken over een geschikt(e) locatie/dak voor de productie van duurzame energie of onvoldoende verbruik hebben op deze locatie.

De bestaande regeling wordt in 2021 vervangen door een nieuwe regeling. Twee ontwikkelingen maken het nodig om een opvolger te zoeken voor de PCR: de verwachte verschuiving van de energiebelasting (lager voor elektriciteit, hoger voor gas) en het afbouwen van de salderingsregeling.

  1. De bestaande regeling. Deze komt te vervallen na 2020. Dit dossier gaat vrijwel geheel over de bestaande regeling waarover uiteraard de meeste informatie bekend is.
  2. De nieuwe regeling welke naar verwachting in 2021 wordt geïntroduceerd. Omdat er nog veel onduidelijkheid is over de vorm van de nieuwe regeling is hier een apart hoofdstuk aan gewijd waarin de mogelijke vormen van de nieuwe regeling besproken worden en de verschillen met de bestaande regeling.

Coöperaties en VVE’s krijgen van de Belastingdienst een beschikking voor (minimaal) 15 jaar voor toepassing van de regeling. Tegen de tijd dat de nieuwe regeling er is kunnen coöperaties samen met hun leden bepalen of ze gebruik blijven maken van de PCR waarmee ze gestart zijn, of dat het gunstiger is om over te stappen naar de nieuwe regeling. Het is coöperaties die de komende tijd met een project beginnen aan te raden om nog in 2020 een beschikking te verkrijgen voor de bestaande postcoderoosregeling zodat je de keuze openhoudt om de voor jouw project beste regeling te kiezen.

Als de Belastingdienst heeft vastgesteld dat de coöperatie of VvE aan alle voorwaarden voldoet, stuurt de Belastingdienst binnen 8 weken een beschikking met daarin de aanwijzing. De Belastingdienst stelt de ingangsdatum vast. Het kan wenselijk zijn de aanwijzing op een andere datum in te laten gaan dan de datum van de beschikking. Op verzoek van de coöperatie kan de inspecteur de aanwijzing met terugwerkende kracht verlenen, maar niet verder dan tot 6 maanden voor de indiening van de aanvraag. 

De relevante wetgeving betreft de postcoderoosregeling is te vinden op de website van RVO:
https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/duurzame-energie-opwekken/lokale-duurzame-energie-initiatieven/themas/wet-en-regelgeving-lokale-energie-initiatieven

Coöperaties kunnen over meerdere postcoderozen en/of opwek-installaties beschikken.

Locatie

De fiscale regeling verlaagd tarief energiebelasting geeft recht op een korting op de energiebelasting als een particulier of ondernemer samen met anderen investeert in opwekking van duurzame energie. Voorwaarde zijn:

  • Dat de deelnemers in de buurt wonen, dat willen zeggen binnen een zogenaamd postcoderoosgebied,
  • kleinverbruikers zijn,
  • en samen een coöperatie of vereniging van eigenaren vormen.

Op dit moment wordt de bestaande regeling de postcoderoosregeling (PCR) genoemd vanwege de manier waarop wordt bepaald wie en welke locaties er mogen deelnemen aan een PCR project.

Wat is een postcoderoos?

Een postcoderoos is het gebied van aangrenzende postcodes waarin de productie-installatie ligt en de deelnemende leden in het PCR project wonen. De coöperatie of vve mag de postcoderoos zelf bepalen. Het moet bestaan uit een hart (4-cijferige postcode) en de aangrenzende (4-cijferige) postcodes. De productie-installatie moet zich binnen het hart of één van de aangrenzende postcodegebieden bevinden. Alleen de leden van de coöperatie of de leden van de vve met een elektriciteitsaansluiting in ditzelfde postcodegebied kunnen het verlaagde tarief energiebelasting laten toepassen.

Postcoderoos keuze

Bij de keuze van een postcoderoos is het wijs om het hart van het postcode gebied optimaal te kiezen waarmee je de opwek-installatie en alle beoogde leden optimaal omvat. Ook postcodegebieden die alleen raken met een ‘punt’ horen bij de postcoderoos waarmee je vrij veel keuzemogelijkheden hebt om je postcoderoos handig samen te stellen.

Gebruik een goede kaart bij het samenstellen van je postcoderoos. Pico heeft hiervoor gratis kaarten. Maak een gratis account aan en zoek op postcode4 in het kaartenmenu. Pico website: https://pico.geodan.nl/pico/map.html

In beginsel wordt door de Belastingdienst voor elke productie-installatie een afzonderlijke beschikking gegeven. Dat is nodig om in de beschikking aan te kunnen geven, wat de postcodegebieden zijn waarbinnen leden van de coöperatie voor het verlaagde tarief in aanmerking kunnen komen. Als de coöperatie binnen één en hetzelfde postcodegebied meerdere productie-installaties heeft waarmee dezelfde soort duurzame energie wordt opgewekt, kunnen deze in de beschikking worden samengenomen en als één productie-installatie worden aangemerkt, omdat de postcodegebieden waarbinnen leden voor het verlaagde tarief in aanmerking kunnen komen, voor die installaties hetzelfde zijn (UR BoM artikel 19a7). Een nadeel van deze constructie is eventuele ‘besmetting’: Als één installatie niet ‘lukt’ kan die de andere installaties meetrekken.

Indien één postcoderoos onvoldoende is om genoeg leden te vinden om de opgewekte energie te ontsluiten is er de optie om de opwek-installatie op te splitsen. Het is bij de netbeheerder toegestaan tot 5 aansluitingen per WOZ object (inclusief eventueel bestaande verbruiksaansluitingen) te realiseren en zodoende tot 5 postcoderozen te definiëren in één project. Dit is reeds in de praktijk gebracht door 040energie in zonnepark Welschap.

Het is mogelijk om de opwekinstallatie te verplaatsen, er zijn echter consequenties als de postcoderoos moet worden aangepast als de nieuwe locatie buiten de originele roos valt.

Financieel voordeel

In de kern biedt de postcoderegeling (PCR) deelnemers korting op hun energiebelasting. Dit voordeel kan op de één of andere manier terugvloeien naar de coöperatie waarmee de onrendabele top in de exploitatie bekostigd wordt. Er kan geen verlaging worden verkregen op het Opslag Duurzame Energie (ODE) tarief.

Voordeel ten bate van deelnemers in PCR project

De verlaging tot nihil van het tarief van de eerste schijf van de energiebelasting wordt toegepast op de persoonlijke energierekening van de leden, tot maximaal het eigen verbruik en maximaal 10.000 kWh per jaar. Het is gebruikelijk dat leden een aandeel in de opwek-installatie verkrijgen en een evenredig deel van de geproduceerde energie in mindering mogen brengen op de door hun leverancier gefactureerde energiebelasting. Als je leden “teveel” PCR stroom afnemen, meer dan ze verbruiken aan stroom, dan krijgen ze over het teveel geen recht op belastingkorting. Houd daarbij ook rekening met eventueel door de leden op eigen dak geplaatste zonnepanelen, het gaat om de netto energievraag (vraag minus opwekking).

Belangrijke afweging: de hoogte van de energiebelasting is niet betrouwbaar, terwijl de businesscase van een PCR-project afhankelijk is van de energiebelasting. In het klimaatakkoord 2019 is aangegeven dat de belastingverhoging op aardgas gecompenseerd gaat worden via verlaging van de energiebelasting en/of verhoging van de heffingskorting op elektriciteit. Dit zijn dus communicerende vaten waarvan onduidelijke is hoe de korting verdeeld gaat worden. Als de volledige korting in het variabele tarief wordt verwerkt zal de postcoderoosregeling een stuk minder aantrekkelijker worden. Op korte termijn is het energiebelasting tarief in de eerste staffel echter vrijwel onveranderd en is de heffingskorting flink toegenomen.

Verrekening korting energiebelasting bij de leden

De deelnemende kleinverbruikers krijgen de korting verrekend op hun eigen energierekening. Om deze belastingkorting daadwerkelijk door te kunnen voeren, heeft een energieleverancier gegevens nodig over het aan dit lid toegerekende aandeel opgewekte stroom uit de productie-installatie. De coöperatie is verantwoordelijk voor die toerekening en geeft dat aan de energieleveranciers door via een opgaaf over het aandeel opgewekte stroom door haar leden. Ook wel ledenverklaring genoemd. Op basis van deze informatie passen de betreffende leveranciers het verlaagd tarief toe. Het is aan de coöperatie om met iedere leverancier afspraken te maken over de uitvoering van de voordeelregeling. Het is uiteraard toegestaan om het opmaken van de verklaringen uit te besteden of middels een administratiepakket uit te voeren zoals het All in power platform dat doet.

Verschillende modellen om PCR voordeel naar de coöperatie terug te laten vloeien

De leden krijgen de belastingkorting oftewel subsidie uitgekeerd terwijl de coöperatie met een gat in de exploitatiebegroting zit. Er zijn verschillende modellen om deze inkomsten terug te laten vloeien. De keuze is van invloed op de manier waarop je het opwek-installatie financiert.

Model 1: leden investeren in de coöperatie

Om deel te nemen aan het project investeren leden een bedrag en verkrijgen hiermee een belang in de coöperatie. Met de investeringen van de deelnemende leden wordt het onrendabele deel van de investering gedekt. De leden krijgen in ruil korting op hun energiebelasting. Gedurende en/of aan het einde van het project wordt het resultaat verdeeld over de aandeelhouders. Omdat het onrendabele deel van de investering vrijwel afgedekt is door de investeringen van de deelnemende leden zijn banken eerder geneigd om de rest van de projectbegroting met een lening te financieren.

Model 2: leden investeren in project BV of satellietcoöperatie

Zelfde als model 1 behalve dat de belangen van de verschillende opwekprojecten beter gescheiden zijn.

Model 3: leden participeren zonder inleg

In plaats van een investering aan de voorkant van het project nemen leden stroom af tegen een kostendekkend tarief. Het boven marktconforme tarief voor de geleverde energie wordt gecompenseerd door het belastingvoordeel dat het deelnemende lid ontvangt. Dit model is ook toegankelijk voor participanten die geen investeringskracht hebben. De leden kunnen de coöperatie zekerheid bieden door een meerjarig contract voor energielevering af te sluiten.

Aansluiting eisen

Het maakt niet uit of je de opwekinstallatie aansluit op een kleinverbruik of grootverbruik aansluiting. Er moet wel gezorgd worden dat er een zuivere meting van de door de opwek-installatie geproduceerde energie wordt gedaan.

Voor iedere installatie op dezelfde aansluiting is daarom een aparte meter benodigd.

In het geval dat de opwek-installatie is aangesloten op een verbruiksaansluiting is er een aparte meter nodig voor de opwek-installatie. In geval van een kleinverbruik aansluiting is dit nodig om overlap met de saldeerwetgeving uit te sluiten. Bij een grootverbruik aansluiting is het nodig omdat je anders over gelijktijdig met opwek verbruikte energie geen postcoderoos voordeel kan verrekenen.

Indien er meerdere systemen van hetzelfde opwektype in dezelfde postcoderoos aanwezig zijn, achter één of meerdere aansluitingen, kunnen deze onder bepaalde voorwaarden worden samengevoegd binnen dezelfde beschikking.

Meerdere opwek-installaties binnen coöperatie

Het is mogelijk om satelliet-coöperaties op te richten om de verschillende belangen en aanwijzingen van de belastingdienst te scheiden van elkaar. Een satellietcoöperatie – ook wel een doel- of projectcoöperatie genoemd – is verbonden aan een reeds bestaande coöperatie. Je richt een nieuwe coöperatie op (de satelliet coöperatie) met een nieuw kvk nummer, voor een specifiek project. Bijvoorbeeld een postcoderoosproject. Of voor een geheel nieuw project dat bijvoorbeeld veel groter is en andere risico’s draagt dan een eerder project in de bestaande coöperatie.

Voordelen van een satellietcoöperatie zijn duidelijk gescheiden financiën en financiële risico’s en dat zeggenschap voor de leden in de projectcoöperatie zeggenschap op projectniveau geregeld. Een voordeel voor het oprichten van een satelliet-coöperatie kan tevens zijn dat de kennis die aanwezig is in de bestaande coöperatie, wordt ‘ingebracht’ in de coöperatie doordat bestuursleden van een bestaande coöperatie zitting nemen in het bestuur van de satelliet-coöperatie (personele unie). Ook kunnen bijvoorbeeld administratiekosten worden gedeeld. Het wel of niet oprichten van een satelliet- of projectcoöperatie is dus een keuze.

Administratieve eisen

Zoals beschreven staat in hoofdstuk 5 zijn er veel zaken die je als coöperatie moet bijhouden. Het is toegestaan deze taken uit te besteden en/of een administratiepakket te gebruiken zoals:

  1. Econobis: https://duurzameenergie.org/econobis
  2. Voorstroom: https://voorstroom.nl/

Voor een overzicht van energieleveranciers die de postcoderoos voordelen kunnen toepassen zie de website van Zon op Nederland: https://www.zonopnederland.nl/

Financiering en energiehandel

Afhankelijk van hoe je je project financiert is afhankelijk van hoe je je energie verhandeld en vice versa. Er zijn vele manieren om de financiering van een PCR project te bekostigen. We bespreken enkele voorbeelden van financiering en energiehandel.

De kleine lettertjes

Om als coöperatie in aanmerking te komen voor het verlaagde tarief energiebelasting moet met vele zaken rekening gehouden worden. In eerste instantie zijn de coöperatie en de leden verantwoordelijk voor het voldoen aan de eisen met betrekking tot de postcoderoos. In de ledenverklaring zal moeten worden opgenomen dat het lid gevestigd is in de betreffende postcoderoos. De Belastingdienst zal dit steekproefsgewijs controleren en hier op handhaven.

Let onder andere op:

  • De voorwaarden in het toelichtingsveld bij het postcoderoos aanvraagformulier van de Belastingdienst “Aanwijzing voor het verlaagde tarief energiebelasting voor lokaal duurzaam opgewekte elektriciteit”
  • In de statuten moeten zijn opgenomen de naam, adres, doel van de coöperatie, vereisten voor het lidmaatschap, wijze van benoeming en ontslag van het bestuur, onderlinge verplichtingen van de leden en de coöperatie en bestemming van het liquidatiesaldo. HIER opgewekt heeft gratis statuten en ledenovereenkomst modellen om te gebruiken.
  • Indien je project op de grond van de gemeente of bedrijf wordt gerealiseerd kan je te maken krijgen met recht van opstal. Het recht van opstal is een beperkt recht waarbij de rechthebbende (de coöperatie of VvE) gebouwen of werken (installaties) mag aanbrengen op de onroerende zaak van een ander (gebouw of land), waarbij deze niet automatisch door natrekking eigendom worden van de eigenaar van de onroerende zaak. NVB heeft een model opstalrecht contract gratis beschikbaar gesteld.
  • Stapeling van rijkssteun is niet mogelijk. In de regeling is een voorwaarde opgenomen dat voor de productie-installatie en voor de opwekking van elektriciteit geen andere financiële tegemoetkoming of subsidie is verstrekt of nog wordt verstrekt door de nationale overheid aan de coöperatie of haar leden. Financiële bijdragen van andere instanties dan de nationale overheid, zoals gemeente of provincie, kunnen wel worden ingezet. Wanneer gebruik wordt gemaakt van de experimentenregeling mag ook gebruik worden gemaakt van de regeling Verlaagd Tarief. De experimentenregeling is namelijk geen subsidieregeling.

Leden van coöperaties en Verenigingen van Eigenaren moeten ook aan enkele voorwaarden voldoen om in aanmerking te komen voor de belastingkorting:

  • Ze moeten stroom geleverd krijgen via een kleinverbruik aansluiting met een capaciteit van maximaal 3x80A.
  • Een ondernemer mag maximaal 20% van het totale kapitaal van de coöperatie inbrengen.

Check voor een beknopt overzicht van de relevante wetgeving dit document van hieropgewekt.

Meer informatie over de postcoderoosregeling

Voor meer informatie over de postcoderoosregeling check deze artikelen of de links in het hulpcentrum.